Türkiye–ABD Ticaret İlişkileri 2024–2026: İkili Ticaret, Tarifeler ve Yatırıma Kapsamlı Bakış
Türkiye ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki ikili ticaret ilişkisi önemli ölçüde büyüdü; 2025'te 31 milyar doları aşan çok boyutlu bir ekonomik ortaklığa dönüştü.
Türkiye ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki ikili ticaret ilişkisi son on yılda önemli ölçüde büyüdü; ağırlıklı olarak stratejik bir ittifaktan çok boyutlu bir ekonomik ortaklığa dönüştü. 2024 itibarıyla iki ülke arasındaki toplam iki yönlü mal ticareti yaklaşık 28,5 milyar dolara ulaştı; ABD'nin Türkiye ile yaklaşık 6,2 milyar dolarlık ticaret açığı verdiği görüldü. 2025'te ikili ticaret hacmi, imalat malları, tekstil ve otomotiv bileşenlerindeki güçlü Türk ihracat performansıyla tahminen 31 milyar dolara yükseldi. 2026 başı verileri ivmenin sürdüğüne işaret ediyor; yıllıklandırılmış ticaret projeksiyonları 33 milyar doları aşıyor.
Türkiye'nin ABD'ye İhracatı
Türkiye'nin ABD'ye ihracat profili sanayi ve imalat malları ağırlıklıdır. 2024'te başlıca Türk ihracat kategorileri şunlardı:
-
Makine ve mekanik cihazlar (3,1 milyar $): Sanayi kazanları, türbinler ve hassas makine bileşenleri, ülkenin büyüyen imalat sofistikasyonunu yansıtarak Türk ihracatının temel taşı haline geldi.
-
Araçlar ve otomotiv parçaları (2,8 milyar $): Türkiye, kablo demetleri, fren sistemleri ve büyük OEM'ler için yapısal parçalar dahil ABD üreticilerine önemli bir otomotiv bileşeni tedarikçisi olarak öne çıktı.
-
Demir ve çelik ürünleri (2,4 milyar $): Dünyanın en rekabetçi çelik fabrikalarına sahip Türk çelik üreticileri, ABD inşaat ve imalat sektörlerine yassı haddelenmiş ürünler, inşaat demiri ve özel çelik tedarik ediyor.
-
Tekstil ve hazır giyim (1,9 milyar $): Daha düşük maliyetli Asya üreticilerinin rekabetine karşın Türk tekstili, kalite, uyum standartları ve kısa tedarik süreleri sayesinde ABD pazarında premium konumunu koruyor.
-
Kimyasallar ve plastikler (1,2 milyar $): Petrokimya türevleri, sentetik lifler ve özel kimyasallar Türk ihracatının büyüyen bir segmentini oluşturuyor.
-
Halı, kilim ve yer kaplamaları (680 milyon $): Türkiye, ABD'nin en büyük tek pazar olduğu el dokuması ve makine yapımı halılarda dünya ihracat lideri konumunu sürdürüyor.
-
Mücevher ve değerli metaller (540 milyon $): Özellikle İstanbul Kapalıçarşı bölgesi üreticilerinden Türk altın ve gümüş mücevherleri ABD pazarında önemli bir paya sahip.
-
Mermer, granit ve doğal taş (310 milyon $): Türk traverten ve mermeri ABD lüks inşaat ve tadilat projelerinde yaygın olarak kullanılıyor.
2025'te Türkiye'nin ABD'ye ihracatı yıllık bazda yaklaşık yüzde 9,3 artarak tahminen 17,6 milyar dolara ulaştı.
ABD'nin Türkiye'ye İhracatı
Amerikan ihracatı Türkiye'ye yüksek değerli sermaye malları, enerji ürünleri ve tarım emtiaları üzerinde yoğunlaşıyor. 2024'te başlıca ABD ihracat kategorileri şunlardı:
-
Uçak, uzay aracı ve parçaları (3,8 milyar $): Boeing ticari uçakları ve savunma havacılık bileşenleri, Türkiye'ye yapılan en büyük tek ABD ihracat kalemi.
-
Mineral yakıtlar ve petrol ürünleri (2,1 milyar $): Türkiye enerji arzını çeşitlendirdikçe sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG), rafine petrol ürünleri ve kömür ihracatı önemli ölçüde arttı.
-
Makine ve mekanik ekipman (1,7 milyar $): Sanayi makineleri, inşaat ekipmanları ve tarım makineleri.
-
Elektrikli makine ve elektronik (1,4 milyar $): Yarı iletkenler, entegre devreler, tıbbi görüntüleme ekipmanları ve telekomünikasyon donanımı.
-
Farmasötik ürünler (980 milyon $): Yenilikçi biyofarmasötikler, onkoloji ilaçları ve özel ilaçlar.
-
Tarım ürünleri (870 milyon $): Pamuk, soya fasulyesi, mısır ve kabuklu yemişler.
Tarife Yapısı ve Ticaret Politikası
Türkiye–ABD ticaretini düzenleyen tarife çerçevesi birbirine geçen birkaç politika rejimiyle şekilleniyor. Türkiye, ABD ile ikili serbest ticaret anlaşmasına taraf değil — Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı (TTIP) müzakereleri 2016'da durdu ve resmi olarak yeniden başlatılmadı.
Bu nedenle ABD'ye giren Türk mallar, WTO çerçevesindeki En Çok Kayrılan Ülke (MFN) tarife oranlarına tabi. ABD ortalama MFN uygulanan tarife oranı yaklaşık yüzde 3,4; ancak oranlar ürün kategorisine göre önemli ölçüde farklılık gösteriyor:
-
Çelik ve alüminyum: Türk çelik ihracatı 2018'de uygulanan Madde 232 tarifeleri kapsamında çelikte yüzde 25, alüminyumda yüzde 10 tarifeye tabi tutuldu. 2025'te yıllık 1,2 milyon metrik tona kadar standart MFN oranında tercihli erişim sağlayan değiştirilmiş bir tarife kotası (TRQ) sistemi üzerinde mutabık kalındı.
-
Tekstil ve hazır giyim: ABD'nin Türk tekstiline uyguladığı tarifeler, lif içeriğine ve ürün türüne göre yüzde 12 ile yüzde 32 arasında değişiyor.
-
Otomotiv parçaları: Çoğu otomotiv bileşeni ABD'ye yüzde 2,5-6,5 MFN oranında giriyor.
Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi (GSP)
Türkiye, yeterli ekonomik kalkınmayı sağladığı gerekçesiyle 2019'da ABD GSP programından çıkarıldı. GSP avantajlarının kaybı, Türk ihracatının ABD'ye maliyetini yıllık tahminen 1,5 milyar dolar artırdı ve ikili ticaret görüşmelerinde tartışmalı bir konu olmayı sürdürüyor.
İkili Yatırım Anlaşması ve Yatırım Akışları
ABD ve Türkiye, 1985'te imzalanan ve 1990'da yürürlüğe giren İkili Yatırım Anlaşması'na (BIT) taraftır. BIT; ulusal muamele, en çok kayrılan ülke muamelesi, tazminatsız kamulaştırmaya karşı koruma ve uluslararası tahkime erişim güvencelerini içeriyor.
ABD'nin Türkiye'deki doğrudan yabancı yatırımı (DYY) 2024 sonu itibarıyla yaklaşık 12,8 milyar dolarlık birikimli stoka ulaştı. Türkiye'nin ABD'deki DYY'si 2024 sonu itibarıyla tahminen 4,2 milyar dolarlık birikimli stoka yükseldi.
Sektörel Öne Çıkanlar: 2024–2026
Savunma ve Havacılık: 2024 başında ABD Kongresi tarafından onaylanan F-16 modernizasyon programı, 40 yeni F-16 Block 70 uçağı ve 79 modernizasyon kiti dahil programın yaşam döngüsü boyunca 23 milyar dolarlık bir taahhüdü temsil ediyor.
Enerji: 2024'te ABD, Türkiye'nin üçüncü büyük LNG tedarikçisi konumuna geldi; hacimler 4,2 milyar metreküpe ulaştı. Türk enerji şirketleri 2025'te ABD ihracatçılarıyla 2035'e kadar arzı güvence altına alan uzun vadeli LNG tedarik anlaşmaları imzaladı.
Teknoloji ve Dijital Ekonomi: ABD bulut bilişim sağlayıcıları (AWS, Microsoft Azure, Google Cloud) 2024-2025'te Türk veri merkezi altyapısına toplam 2 milyar doların üzerinde yatırım yaptı.
Tarım ve Gıda: Türkiye'nin ABD'ye zeytinyağı ihracatı 2024'te 180 milyon dolara ulaştı; ABD, Türkiye'nin en büyük zeytinyağı ihracat pazarı konumuna geldi.
Türk İşletmeler için Hukuki ve Düzenleyici Değerlendirmeler
ABD ticareti ve yatırımıyla ilgilenen Türk şirketler karmaşık bir düzenleyici ortamla karşı karşıya:
-
İhracat kontrolleri ve yaptırım uyumu: ABD ihracat kontrol düzenlemeleri (EAR, ITAR), Türkiye'yi kapsayan teknoloji transferleri ve yeniden ihracatlara uygulanıyor.
-
Dampinge karşı ve telafi edici vergi işlemleri: Birçok Türk ürün kategorisi ABD dampinge karşı soruşturmalarına konu oldu.
-
CFIUS incelemesi: Hassas sektörlerdeki ABD şirketlerine yapılan Türk yatırımları, Yabancı Yatırımları İnceleme Komitesi'nin (CFIUS) incelemesine tabi olabilir.
-
Vergi anlaşması: ABD–Türkiye gelir vergisi anlaşması, temettüler (yüzde 5-15), faiz (yüzde 10-15) ve telif ücretleri (yüzde 5-10) üzerinde indirimli stopaj vergi oranları sağlıyor.
2026 ve Sonrası Görünümü
İkili serbest ticaret anlaşmasının yokluğu, ticaret büyümesinin önündeki en önemli uzun vadeli kısıt olmayı sürdürüyor. Sektör tahminleri, kapsamlı bir STA'nın on yıl içinde ikili ticareti yüzde 40-60 oranında artırabileceğine işaret ediyor.
Türk şirketler ve yatırımcılar için ABD pazarı, büyüme, sermayeye erişim ve marka geliştirme açısından eşsiz fırsatlar sunan dünyanın en büyük ve en dinamik ekonomisi olmayı sürdürüyor. ULF New York, Türk iş dünyasının hedefleri ile Amerikan piyasası fırsatları arasında hukuki köprü kurma konumunda benzersiz bir yere sahiptir.
Explore Topics
Written by
ULF New York
ULF New York legal team — New York-based attorneys advising Turkish companies and investors on U.S. market entry, corporate law, real estate, and international trade.