ABD Gümrük ve Sınır Koruma Teşkilatı (CBP), Otomatik Ticaret Ortamı (ACE) ve CBP Otomatik İşlem Ortamı (CAPE) üzerinden yeni bir Mahkeme Kararıyla Zorunlu İadeler Kapsamında IEEPA Çalışma Sayfası ve ilgili otomatik işlem prosedürleri oluşturduğunu duyurdu. Duyuruda, Yüksek Mahkeme'nin 20 Şubat 2026 tarihinde Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası (IEEPA) kapsamında uygulanan ve 3 Şubat 2025'ten itibaren tahsil edilen tarifelerin hukuka aykırı olduğuna hükmettiği ve CBP'nin artık emsalsiz ölçekte iade işlemi yapmak zorunda olduğu belirtildi: 53 milyondan fazla giriş özeti üzerinden tahminen 166 milyar USD.

Bu, ABD gümrük tarihinin en büyük iade süreçlerinden biridir. İthalatçılar, gümrük müşavirleri, distribütörler ve tarife maliyetlerini müşterilerine yansıtan şirketler için operasyonel ve hukuki sonuçlar acil ve önemlidir.

Trump yönetimi, ilan edilen ulusal acil durumlara karşılık olarak yasanın geniş tarife yetkisi tanıdığını öne sürerek 3 Şubat 2025'ten itibaren IEEPA kapsamında tarife uygulamaya başladı. Tarifeler, çok sayıda ülkeden yapılan ithalata ve geniş bir ürün yelpazesine uygulandı.

IEEPA tarifelerine yönelik hukuki itirazlar federal mahkemelerde sürdü. Yüksek Mahkeme, 20 Şubat 2026 tarihinde IEEPA tarifelerinin hukuka aykırı olduğuna hükmetti. Karar, CBP'nin 3 Şubat 2025'ten tarifelerin ihtiyati tedbir veya başka bir yolla tahsil edilmesinin sona erdiği tarihe kadar — CBP'nin duyurusunda yaklaşık 24 Şubat 2026 olarak belirtilen döneme kadar — tahsil edilen tarife tutarlarını iade etmesini zorunlu kılmaktadır.

İade yükümlülüğü şunları kapsamaz:

• Dampinge karşı (AD) vergiler
• Telafi edici (CVD) vergiler
• 232. Madde kapsamındaki vergiler (çelik, alüminyum ve türevleri)
• Olağan (MFN/1. sütun) gümrük vergileri
• Vergiler ve ücretler (Liman Bakım Ücreti, Mal İşleme Ücreti vb.)

Her girişin yalnızca IEEPA'ya özgü tarife bileşeni iade kapsamındadır. İthalatçılar, giriş özetlerindeki IEEPA tutarlarını diğer vergi ve ücret bileşenlerinden dikkatle ayırt etmek zorundadır.

CBP'nin duyurusu, iade işlemleri için aşağıdaki operasyonel çerçeveyi oluşturmaktadır:

Mahkeme Kararıyla Zorunlu İadeler Kapsamında IEEPA Çalışma Sayfası. CBP, ithalatçıların ve gümrük müşavirlerinin ACE üzerinden iade talepleri sunmaları için yeni bir çalışma sayfası formatı oluşturdu. Çalışma sayfası, giriş özeti verilerini, IEEPA vergi tutarlarını ve ödeme bilgilerini kapsamaktadır.

CAPE Başvuruları. İade talepleri, CBP'nin otomatik işlem sistemi olan CAPE üzerinden sunulacaktır. Her CAPE başvurusu, beyanname başına en fazla 9.999 giriş özeti içerebilir. Kapsanan dönemde binlerce girişi olan büyük hacimli ithalatçıların başvurularını buna göre yapılandırması gerekecektir.

Elektronik İadeler. CBP'nin duyurusu, iadelerin genel olarak kağıt çek yerine elektronik yolla yapılacağını belirtmektedir. İthalatçılar, CBP nezdindeki ACH (Otomatik Takas Odası) iade bilgilerinin güncel ve doğru olduğundan emin olmalıdır. Güncel olmayan veya hatalı ACH bilgileri iade işlemini geciktirecektir.

ACE Hesap Erişimi. İthalatçıların iade sürecine katılabilmesi için aktif ve doğru yapılandırılmış ACE hesaplarına sahip olmaları gerekmektedir. Aktif ACE erişimini sürdürmemiş veya ACE hesap iletişim bilgileri değişmiş şirketler bu durumu derhal düzeltmelidir.

Adım 1: Kapsanan Girişleri Belirleyin

3 Şubat 2025 ile 24 Şubat 2026 arasında sunulan tüm giriş özetlerini çekin. Her giriş için IEEPA tarifelerinin uygulanıp uygulanmadığını ve IEEPA vergi tutarını belirleyin. Bu, ACE'deki giriş özeti verilerine veya gümrük müşavirinizin kayıtlarına erişim gerektirmektedir.

Adım 2: IEEPA Tutarlarını Ayırt Edin

IEEPA vergi tutarları, diğer tüm vergi ve ücret bileşenlerinden ayrıştırılmalıdır: AD/CVD vergileri, 232. Madde vergileri, olağan gümrük vergileri, Liman Bakım Ücreti, Mal İşleme Ücreti ve diğer tüm masraflar. Yalnızca IEEPA'ya özgü bileşen iade edilebilir. İade taleplerinde IEEPA ve IEEPA dışı tutarların karıştırılması işlem hatalarına veya redde yol açacaktır.

Adım 3: ACE Hesabını ve ACH Bilgilerini Doğrulayın

ACE hesabınızın aktif olduğunu ve ACH iade ödeme bilgilerinizin güncel olduğunu teyit edin. Orijinal vergi ödemelerinden bu yana bankacılık bilgileriniz değiştiyse, iade taleplerini sunmadan önce ACE'de güncelleyin.

Adım 4: Gümrük Müşavirinizle Koordinasyon Sağlayın

Kapsanan girişler için gümrük müşaviri kullandıysanız, iade başvuru süreci konusunda müşavirinizle koordinasyon sağlayın. İthalatçılar adına giriş yapan gümrük müşavirleri iade taleplerini sunma yetkisine sahip olabilir; ancak nihai iade alıcısı ve iade gelirlerinin ithalatçı ile müşavir arasındaki dağılımı önceden netleştirilmelidir.

Adım 5: Sözleşmesel Yükümlülükleri Gözden Geçirin

İade talepleri sunmadan önce, iade gelirlerine kimin hak kazandığını etkileyebilecek hükümlere ilişkin tedarik zinciri sözleşmelerinizi inceleyin. Aşağıdaki sözleşmesel analize bakınız.

IEEPA tarife iadesi süreci, tarife maliyetlerini müşterilere yansıtan, tedarikçilerle tarife maliyetlerini paylaşan veya kapsanan dönemde tarife kaynaklı fiyat düzenlemelerine giren şirketler için önemli sözleşmesel sorular doğurmaktadır.

Tarife Maliyet Yansıtma Hükümleri

2025 yılında akdedilen pek çok tedarik sözleşmesi, satıcının tarife maliyetlerini yansıtmak üzere fiyatları artırma hakkına sahip olduğu veya alıcının tarife tutarlarını satıcıya geri ödemeyi kabul ettiği tarife maliyet yansıtma hükümleri içermekteydi. Bir satıcı IEEPA tarife maliyetlerini alıcıya yansıtmış ve şimdi aynı tarifeler için CBP'den iade alıyorsa, alıcının iade gelirlerinin bir kısmı veya tamamı üzerinde sözleşmesel talebi olabilir.

Analiz, sözleşmenin özel diline bağlıdır. Satıcıya "fiilen ödenen tarife maliyetlerini" geri kazanma hakkı tanıyan maliyet yansıtma hükümleri, bu maliyetler sonradan iade edildiğinde iade paylaşımı yükümlülüğü doğurabilir. Geri ödeme yapısı oluşturmaksızın yalnızca sözleşme fiyatını düzenleyen hükümler ise bu sonucu doğurmayabilir. Her sözleşme kendi koşulları çerçevesinde incelenmelidir.

Fiyat Düzeltme Hükümleri

Tarife oranlarına bağlı fiyat düzeltme mekanizmaları içeren sözleşmeler — eskalasyon hükümleri, malzeme maliyet düzeltmeleri ve mücbir sebep kaynaklı fiyat rahatlama hükümleri dahil — iade ışığında yeniden değerlendirilmesi gerekebilir. IEEPA tarifelerini yansıtmak üzere fiyatlar yukarı yönlü düzenlendiyse ve bu tarifeler artık iade ediliyorsa, karşı taraflar aşağı yönlü fiyat düzeltmesi talep edebilir.

İade Paylaşım Anlaşmaları

Bazı şirketler, olası hukuki itirazları öngörerek IEEPA tarife döneminde açık iade paylaşımı veya tarife geri kazanım anlaşmaları imzaladı. Bu anlaşmalar, CBP iade sürecine uygulanabilirliklerini ve iade gelirlerinin dağılımını teyit etmek amacıyla gözden geçirilmelidir.

Dağıtım Anlaşmalarındaki Geri Ödeme Hükümleri

IEEPA tarife maliyetlerini — doğrudan ödeyerek veya maliyetleri yansıtan tedarikçilerden daha düşük marjı kabul ederek — üstlenen distribütörler ve bayiler, iade tarafından tetiklenebilecek geri ödeme veya marj koruma hükümleri için dağıtım anlaşmalarını incelemelidir.

ABD'ye ihracat yapan Türk şirketler. Şubat 2025 – Şubat 2026 döneminde ABD'ye mal ihraç eden ve ABD'li müşterileri bu ithalat üzerinden IEEPA tarifesi ödeyen Türk şirketler, ABD'li müşterileriyle iade süreci hakkında iletişime geçmelidir. Sözleşme yapısına bağlı olarak, Türk ihracatçıların iade belgelerine yardımcı olma yükümlülükleri veya maliyet yansıtma düzenlemeleri yeniden değerlendirilirse sözleşmesel riskleri olabilir.

ABD'de ithalat faaliyeti olan Türk şirketler. Kapsanan dönemde ABD'ye mal ithal eden Türk ortaklı şirketler veya ABD'deki bağlı kuruluşlar, bu konuyu öncelikli bir uyum ve finansal geri kazanım meselesi olarak ele almalıdır. İade tutarları önemli olabilir — IEEPA tarife oranları menşe ülkeye ve ürün kategorisine bağlı olarak %10 ile %145 arasında değişmekteydi.

M&A durum tespiti. Kapsanan dönemde önemli ithalat faaliyeti olan ABD şirketlerini kapsayan M&A işlemlerinde, IEEPA iade alacağı bilanço varlığı olarak tespit edilmeli, değerlendirilmeli ve işlemde ele alınmalıdır. Alıcılar, hedefin iade haklarını korumak için gerekli adımları attığını teyit etmeli; satıcılar ise iade alacaklarının satın alma fiyatı mekanizmasında doğru değerlendirildiğinden ve tahsis edildiğinden emin olmalıdır.

Gümrük uyum incelemesi. IEEPA iade süreci, ithalatçıların 12 aylık bir dönem için doğru ve eksiksiz giriş özeti kayıtlarına sahip olmasını gerektirmektedir. Bu süreçte gümrük kayıtlarında eksiklik tespit eden şirketler, bunu daha kapsamlı bir gümrük uyum incelemesi yapılması gerektiğinin işareti olarak değerlendirmelidir.

ULF New York, Türk şirketlere ve yatırımcılara ABD gümrük hukuku, ticaret uyumu ve sınır ötesi tedarik zinciri konularında — IEEPA tarife iade talepleri ve sözleşmesel iade paylaşımı analizi dahil — danışmanlık vermektedir.