Surface Transportation Board (STB), Union Pacific ve Norfolk Southern'ın revize birleşme başvurusunu 28 Mayıs 2026'da incelemeye kabul etti; ancak süreci askıya alarak taraflardan ek bilgi talep etti. STB'nin bilgi talebi; rekabet analizi, kamu yararı, hizmet sürekliliği, terminal demiryolu yapıları, pazar payı projeksiyonları, olası sonraki birleşme etkileri ve yolcu demiryolu etkilerini kapsamaktadır. Ek bilgi son tarihi 27 Temmuz 2026.

Düzenleyici süreçteki önemli bir gelişmede Union Pacific ve Norfolk Southern, rekabet endişelerini gidermek amacıyla ortak sahip olunan demiryolu yapılarındaki paylarını elden çıkarmaya hazır olduklarını STB'ye bildirdi. Reuters'a göre değerlendirilen yapılar arasında Terminal Railroad Association of St. Louis, Kansas City Terminal Railway ve TTX Company yer alıyor — ABD yük ağının kilit düğümlerinde terminal manevra, aktarma ve ekipman hizmetleri sunan ortak mülkiyet yapıları.

Union Pacific (UP) ile Norfolk Southern (NS) arasındaki önerilen birleşme, ABD'nin en büyük batı Class I yük demiryolunu iki büyük doğu Class I yük demiryolundan biriyle birleştirmeyi öngörüyor. İşlem yaklaşık 85 milyar USD değerinde olup onaylanması halinde ABD'de ilk kıyıdan kıyıya yük demiryolu operatörünü — Pasifik limanlarından Atlantik limanlarına aktarmasız yük taşıyabilen tek hat operatörünü — yaratacak.

Öne sürülen faydalar. Taraflar STB'ye aşağıdaki öngörülen faydaları sundu:

• Azalan transit sürelerinden, ortadan kalkan aktarma gecikmelerinden ve iyileşen ağ verimliliğinden kaynaklanan yıllık yaklaşık 3,5 milyar USD sevkiyatçı tasarrufu
• Çevresel ve altyapı faydalarıyla birlikte yaklaşık 2,1 milyon kamyon yükünün karayolundan demiryoluna aktarılması
• Başta Chicago olmak üzere büyük demiryolu aktarma merkezlerinde yoğunluğun azaltılması — Kuzey Amerika'nın en büyük demiryolu merkezi olan Chicago'da doğu ve batı demiryolları arasındaki aktarma gecikmeleri kıtalararası yük taşımacılığına günler eklemektedir
• UP ve NS ağları arasında aktarma gerektiren sevkiyatçılar için iyileştirilmiş tek hat hizmeti

STB, büyük demiryolu birleşmelerine diğer sektörlerdeki birleşmeler için DOJ veya FTC tarafından yürütülen standart antitröst incelemesinden önemli ölçüde farklı, kendine özgü ve zorlu bir düzenleyici çerçeve uygulamaktadır.

Kamu Yararı Standardı

Interstate Commerce Commission Termination Act (ICCTA) kapsamında STB, önerilen bir birleşmeyi onaylamadan önce işlemin kamu yararıyla bağdaştığını tespit etmek zorundadır. Bu standart, STB'nin geniş bir faktörler yelpazesini tartmasını gerektirmektedir:

• Demiryolu taşıyıcıları arasındaki rekabete etkisi
• Ulaştırma hizmeti kalitesine etkisi
• Çevreye etkisi
• Çalışanlara etkisi
• Demiryollarının hizmet verdiği topluluklara etkisi
• Taşıyıcıların mali durumu

Kamu yararı standardı, STB'ye onay koşulu olarak koşul dayatma, elden çıkarma talep etme ve hizmet taahhütleri zorunlu kılma konusunda geniş takdir yetkisi tanımaktadır.

Uçtan Uca Birleşmelerde Artırılmış Denetim

STB'nin birleşme kuralları, "uçtan uca" birleşmeleri (tamamlayıcı, örtüşmeyen ağlara sahip demiryollarının birleşmesi) ile "paralel" birleşmeleri (örtüşen güzergahlara sahip demiryollarının birleşmesi) birbirinden ayırt etmektedir. UP–NS işlemi ağırlıklı olarak uçtan uca bir birleşmedir — UP'nin batı ağı ve NS'nin doğu ağı büyük ölçüde tamamlayıcı niteliktedir.

Ancak STB'nin kuralları, ulusal demiryolu ağının yapısını etkileyebilecek büyük birleşmelere artırılmış denetim uygulamaktadır. STB, önerilen birleşmenin doğrudan rekabet etkilerini değil, aynı zamanda birleşmenin sonraki konsolidasyonu tetikleme potansiyelini de değerlendirmek zorundadır.

STB'nin Bilgi Talebi: Temel Alanlar

STB'nin süreci askıya alarak ek bilgi talep etme kararı, Kurulun tam çevresel ve kamu yararı incelemesine geçmeden önce daha fazla analiz gerektiren belirli alanlar tespit ettiğine işaret etmektedir:

Rekabet analizi — 2'den 1'e ve 3'ten 2'ye düşüşler. STB, birleşmenin sevkiyatçı seçeneklerini iki taşıyıcıdan bire (2'den 1'e) veya üç taşıyıcıdan ikiye (3'ten 2'ye) indireceği pazarların analizini özellikle talep etti. Rekabet zararının en doğrudan olduğu ve STB'nin çözüm talep etmesinin en muhtemel olduğu pazarlar bunlardır.

Kamu yararı. STB, sevkiyatçılar, topluluklar, çalışanlar ve ulusal ulaştırma sistemi üzerindeki etkiler dahil ek kamu yararı analizi talep etti.

Hizmet güvence planı. Büyük demiryolu birleşmeleri tarihsel olarak entegrasyon sürecinde önemli hizmet aksaklıklarına yol açmıştır. STB, birleşik demiryolunun entegrasyon döneminde hizmet düzeylerini koruma taahhüdünü içeren ayrıntılı bir hizmet güvence planı talep etti.

Terminal demiryolları. STB, tarafların ortak sahip olunan terminal demiryollarındaki — Terminal Railroad Association of St. Louis, Kansas City Terminal Railway ve TTX Company dahil — paylarına ve bu payların birleşme sonrası rekabet etkilerine ilişkin bilgi talep etti.

Pazar payı projeksiyonları. STB, birleşmeden etkilenen yük koridorları ve emtia pazarları için ayrıntılı pazar payı projeksiyonları talep etti.

Sonraki birleşme etkileri. STB, UP–NS birleşmesinin kalan Class I demiryolları arasında sonraki konsolidasyonu tetikleme potansiyelinin analizini talep etti.

Yolcu demiryolu etkileri. NS, ağında önemli Amtrak yolcu hizmetine ev sahipliği yapmaktadır. STB, birleşmenin Amtrak operasyonları, zamanında performans ve NS'ye ait altyapıya erişim üzerindeki etkisinin analizini talep etti.

Tarafların ortak sahip olunan terminal yapılarındaki payları elden çıkarmaya hazır olduklarını bildirmesi, düzenleyici süreçteki önemli bir gelişmedir. Terminal demiryolları — büyük demiryolu merkezlerinde terminal tesislerine, aktarma hatlarına ve endüstriyel kollara erişim sağlayan manevra demiryolları — yük demiryolu ağı için kritik altyapıdır.

Terminal Railroad Association of St. Louis (TRRA). TRRA, ABD'nin en büyük demiryolu aktarma noktalarından biri olan St. Louis demiryolu merkezine hizmet veren ortak sahipli bir terminal demiryoludur. UP ve NS, TRRA'nın sahipleri arasındadır. Birleşik bir UP–NS'nin TRRA'da kontrol edici pay sahibi olması, rakip demiryollarının — özellikle BNSF ve CSX'in — St. Louis terminal tesislerine erişimi konusunda endişe yaratabilir.

Kansas City Terminal Railway (KCT). KCT, Kansas City demiryolu merkezine hizmet veren ortak sahipli bir terminal demiryoludur. Kansas City, ABD'nin en önemli demiryolu aktarma noktalarından biridir. Birleşik bir UP–NS'nin KCT'de kontrol edici pay sahibi olması, Kansas City terminal tesislerine rekabetçi erişimi etkileyebilir.

TTX Company. TTX, Class I demiryollarına paylaşımlı esasla düz vagon ve diğer ekipman sağlayan ortak sahipli bir vagon havuzu şirketidir. Birleşik bir UP–NS'nin TTX'te kontrol edici pay sahibi olması, rakip demiryolları için ekipmana tercihli erişim veya ayrımcı fiyatlandırma endişesi yaratabilir.

Tarafların bu payları elden çıkarmaya istekli olması, STB'nin onay koşulu olarak bu alanlarda yapısal çözümler talep edeceğini öngördüklerini göstermektedir.

Büyük demiryolu birleşmeleri, Ulusal Çevre Politikası Yasası (NEPA) kapsamında çevresel incelemeye tabidir. STB, demiryolu birleşmelerinde NEPA incelemesi için baş federal ajans olarak görev yapmaktadır. Bu ölçekteki bir işlem için NEPA süreci büyük olasılıkla tam bir Çevresel Etki Beyanı (EIS) gerektirecek; bu süreç 18–24 ay sürebilir.

NEPA incelemesi, birleşik ağdaki artan demiryolu trafiğinin çevresel etkilerini değerlendirecektir — gürültü, titreşim, hava kalitesi, tehlikeli madde taşımacılığı ve demiryolu koridorları boyunca topluluklara etkiler dahil. EIS süreci kamuoyu yorum dönemlerini içermekte ve çevre grupları ile etkilenen toplulukların önemli dava riskini beraberinde getirebilmektedir.

Demiryolu birleşmeleri, ICCTA'nın işçi koruma gerekliliklerine tabidir; bu gereklilikler birleşik demiryolunun önceki demiryollarının çalışanlarına belirli korumalar sağlamasını zorunlu kılmaktadır. Büyük demiryolu sendikaları — Brotherhood of Locomotive Engineers and Trainmen (BLET) ve Transportation Communications Union (TCU) dahil — STB sürecinde aktif katılımcılar olacak ve onay koşulu olarak güçlü işçi korumaları için savunuculuk yapacaktır.

STB'nin süreci askıya alarak ek bilgi talep etmesi, düzenleyici takvimi uzatmakta ve break-up riskini artırmaktadır. Birleşme anlaşması, STB'nin belirli bir son tarih itibarıyla işlemi onaylamaması halinde fesih hakkı içerecektir. STB onayı, kapanma için kritik yol kalemidir.

ABD operasyonları olan Türk lojistik şirketleri. ABD pazarında faaliyet gösteren veya ABD pazarına girişi değerlendiren Türk lojistik şirketleri, UP–NS sürecini yakından takip etmelidir. Onaylanması halinde birleşme, ABD yük demiryolu ağının yapısını köklü biçimde değiştirecek; intermodal lojistik, liman bağlantısı ve kıtalararası yük yönlendirmesi üzerinde önemli etkiler yaratacaktır.

Liman ve intermodal bağlantısı. Kıyıdan kıyıya UP–NS ağı, Pasifik limanları (Los Angeles, Long Beach, Seattle, Portland) ile Atlantik limanları (Norfolk, Baltimore, New York/New Jersey, Savannah) arasında tek hat hizmeti sunacaktır. ABD pazarına mal ihraç eden Türk ihracatçılar ve Asya'dan kaynak sağlayan Türk ithalatçılar, birleşik bir UP–NS ağının ABD dağıtım ve lojistik düzenlemelerini nasıl etkileyeceğini değerlendirmelidir.

ABD demiryolu ve lojistik altyapısına yatırım. ABD demiryolu, intermodal ve lojistik altyapı yatırımlarını değerlendiren Türk yatırımcılar, UP–NS sürecini analizlerine dahil etmelidir. Birleşme onaylanırsa, Class I demiryolu erişimine bağlı kısa hat demiryolları, intermodal terminaller ve lojistik hizmet sağlayıcıları için rekabet dinamiklerini etkileyen baskın bir kıyıdan kıyıya operatör ortaya çıkacaktır.

M&A durum tespiti çerçevesi. UP–NS süreci, STB'nin büyük demiryolu birleşmeleri için kamu yararı inceleme çerçevesinin karmaşıklığını örneklemektedir — standart antitröst incelemesinden önemli ölçüde farklı ve STB'ye koşul dayatma, elden çıkarma talep etme ve hizmet taahhütleri zorunlu kılma konusunda geniş yetki tanıyan bir çerçeve. ABD demiryolu varlıklarını değerlendiren yatırımcılar, bu düzenleyici çerçeveyi sektörün temel bir özelliği olarak anlamalıdır.

ULF New York, Türk şirketlere ve yatırımcılara ABD ulaştırma hukuku, lojistik işlemleri ve sınır ötesi altyapı yatırımları konularında danışmanlık vermektedir.