KRİTİK: Türkiye, Section 301 Zorla Çalıştırma Gümrüklerine Tabi 60 Ekonomi Arasında — %10–12,5 Ek Tarife Önerisi

ABD Ticaret Temsilcisi (USTR), Türkiye, Çin, Birleşik Krallık, Birleşik Arap Emirlikleri, Güney Kore, Japonya, Hindistan, Brezilya ve diğerleri dahil 60 ekonominin zorla çalıştırmayla üretilen malların ithalatına ilişkin yasakları uygulamadığını veya etkin biçimde uygulamadığını resmi olarak tespit etti. Bu tespite dayanarak USTR, 1974 Ticaret Yasası'nın Section 301'i kapsamında belirli ekonomiler için %10, diğerleri için %12,5 ek gümrük önerdi.

Yazılı yorumlar 6 Temmuz 2026'da son buldu; kamuoyu duruşmaları 7 Temmuz 2026'da planlandı. Bu, son yıllarda Türkiye–ABD ticaretini etkileyen en önemli ticaret uygulama eylemlerinden biri.

1974 Ticaret Yasası'nın Section 301'i, USTR'ye ABD ticaretini yükleyen veya kısıtlayan "makul olmayan veya ayrımcı" yabancı hükümet uygulamalarını soruşturma ve bunlara yanıt verme yetkisi tanıyor. USTR'nin zorla çalıştırma soruşturması, 60 listelenen ekonominin şunları yapıp yapmadığına odaklandı:

• Zorla çalıştırmayla üretilen malların ithalatını yasaklayan yasalar çıkarmak
• Bu yasakları gümrük uygulaması, tedarik zinciri denetimleri ve ithalat kısıtlamaları yoluyla etkin biçimde uygulamak
• Tedarik zincirlerindeki zorla çalıştırmaya ilişkin bilgi paylaşımı dahil ABD uygulama çabalarıyla işbirliği yapmak

USTR, 60 ekonominin bu kriterlerden bir veya daha fazlasında yetersiz kaldığını ve bu başarısızlığın, zorla çalıştırmayla üretilen malların yasal iş koşullarında üretilen mallarla haksız biçimde rekabet etmesine izin vererek ABD ticaretini yükleyen makul olmayan bir uygulama oluşturduğunu tespit etti.

USTR iki kademeli ek gümrük önerdi:

• %10 ek gümrük: Kısmi uygulama başarısızlıkları olan veya ABD uygulama çabalarıyla işbirliğinin sınırlı kaldığı ekonomiler için
• %12,5 ek gümrük: Daha önemli uygulama başarısızlıkları olan veya tedarik zincirlerinde zorla çalıştırmanın daha yaygın olduğu ekonomiler için

Önerilen gümrükler, listelenen ekonomilerden gelen tüm mallara uygulanacak — yalnızca belirli sektörlerdeki mallara değil — ithalatçı belirli malların zorla çalıştırmayla üretilmediğini kanıtlayamadıkça.

Türkiye, birden fazla sektörde ABD'ye önemli bir ihracatçı. Önerilen ek gümrükler, uygulanması halinde şunları etkileyecek:

Türkiye, dünyanın en büyük tekstil ve hazır giyim ihracatçılarından biri. Pamuklu kumaşlar, sentetik lifler, örme giysiler ve bitmiş hazır giyim dahil Türkiye'nin ABD'ye tekstil ve hazır giyim ihracatı, mevcut tarife oranlarının üstüne ek gümrüklerle karşılaşacak. Birçok ürün kategorisi için birleşik tarife yükü, Türk mallarını önerilen gümrüklere tabi olmayan ülkelerden gelen mallarla rekabette önemli ölçüde dezavantajlı kılabilir.

Türk üreticiler, çelik ürünleri, alüminyum, kimyasallar, makine bileşenleri ve otomotiv parçaları dahil çok çeşitli sanayi mallarını ABD'ye ihraç ediyor. Önerilen gümrükler bu kategorilerde de uygulanacak.

Gıda ürünleri, seramik, cam, mobilya ve ev eşyaları dahil Türk tüketim malları da önerilen gümrüklere tabi olacak.

Üçüncü ülkelerden gelen girdiler kullanılarak Türkiye'de monte edilen veya işlenen ürünler özel uyum zorlukları sunuyor. Türk imalat sürecinin kendisi zorla çalıştırmayı içermese bile, USTR listesindeki diğer ülkelerden temin edilen girdiler uyum riski yaratabilir.

1. Tedarik zincirinizi haritalayın: ABD'ye ihraç edilen mallar için tüm tedarikçileri, alt tedarikçileri ve girdi kaynaklarını belirleyin. Tüm girdiler ve her aşamadaki imalat süreçleri için menşe ülkesini belgeleyin

2. Zorla çalıştırma risk değerlendirmeleri yapın: ILO'nun zorla çalıştırma göstergeleri, OECD Durum Tespiti Rehberi ve ABD Gümrük ve Sınır Koruma (CBP) Zorla Çalıştırma Uygulama Rehberi gibi tanınan çerçeveleri kullanarak her tedarikçiyi ve girdi kaynağını zorla çalıştırma riski açısından değerlendirin

3. Tedarikçi beyanları alın: Tüm tedarikçilerden mallarının ve girdilerinin zorla çalıştırmayla üretilmediğine ve denetim ve incelemelerde işbirliği yapacaklarına dair yazılı beyanlar alın

4. Menşe belgelerini gözden geçirin: Menşe sertifikaları, ticari faturalar ve diğer gümrük belgelerinin tüm mallar için menşe ülkesini ve imalat sürecini doğru biçimde yansıttığından emin olun

5. Yüksek riskli tedarikçileri denetleyin: Yüksek riskli sektörlerdeki veya bölgelerdeki tedarikçiler için zorla çalıştırmanın yokluğunu doğrulamak amacıyla bağımsız denetimler yapın veya yaptırın

ABD ihracat sözleşmesi olan Türk şirketler, zorla çalıştırma uyumunu ele almak için anlaşmalarını gözden geçirmeli ve güncellemeli:

Tedarikçi garanti maddeleri: Tedarikçilerden malların zorla çalıştırmayla üretilmediğine dair beyan ve garantiler; ihlal halinde tazminat yükümlülükleriyle birlikte.

Denetim hakları: Tedarikçilerin tesislerini ve kayıtlarını zorla çalıştırma uyumu açısından denetleme hakkı.

Tarife değişikliği maddeleri: Ek gümrüklerin riskini alıcı ve satıcı arasında paylaştıran, gümrükler uygulanırsa fiyat uyarlama mekanizmaları içeren hükümler.

Tazminat hükümleri: Tedarik zincirindeki zorla çalıştırma ihlallerinden kaynaklanan kayıplar için tazminat yükümlülükleri — ek gümrükler, ithalat kısıtlamaları ve itibar zararı dahil.

Fesih hakları: Zorla çalıştırma ihlalleri tespit edilirse tedarikçi anlaşmalarını feshetme hakkı.

Tekstil ve hazır giyim sektörü, birden fazla ülkeden pamuk, iplik, kumaş ve bitmiş giysi içeren karmaşık, çok katmanlı tedarik zincirleri nedeniyle en yüksek zorla çalıştırma uyum riskiyle karşı karşıya. Türk tekstil ihracatçıları şunları yapmalı:

• Pamuk girdilerini mümkün olduğunca çiftlik düzeyine kadar izlemek
• Pamuk tedarikçilerinden sertifikalar almak (ör. Better Cotton Initiative, GOTS)
• Tüm imalat aşamalarında fabrika denetimleri yapmak
• Tüm tedarik zinciri katılımcılarının belgelerini tutmak

Türk üreticiler şunlara odaklanmalı:

• Yüksek riskli ülkelerden (özellikle UFLPA'nın ek uyum yükümlülükleri yarattığı Çin'den) temin edilen girdileri belirlemek
• Türkiye'deki imalat sürecini ve katma değeri belgelemek
• Tüm girdi tedarikçilerinden tedarikçi beyanları almak

Türk malları ithalatçıları şunları yapmalı:

1. Türk tedarikçileri bilgilendirmek — önerilen Section 301 eylemi hakkında ve tedarik zinciri belgesi talep etmek
2. İthalat sözleşmelerini gözden geçirmek — tarife değişikliği maddeleri ve zorla çalıştırma uyum hükümleri açısından
3. %10–12,5 ek gümrüklerin mali etkisini değerlendirmek — ürün ekonomisi üzerinde
4. Gümrükler uygulanırsa alternatif tedarik kaynakları için acil durum planları geliştirmek
5. Gümrük danışmanıyla görüşmek — gümrük riski üzerindeki sınıflandırma ve menşe sorunlarını değerlendirmek için

• 6 Temmuz 2026: Yazılı yorum son tarihi (geçti)
• 7 Temmuz 2026: Kamuoyu duruşmaları
• Duruşma sonrası: USTR, nihai karar vermeden önce yorumları ve duruşma ifadelerini inceleyecek
• Nihai karar: Duruşmalardan haftalar ile aylar içinde verilebilir; gümrükler Federal Register'da yayımlanmasıyla yürürlüğe girecek

ULF New York, Türk şirketlere, Türk malları ABD ithalatçılarına ve Türkiye bağlantılı tedarik zincirleri olan çok uluslu şirketlere ABD ticaret hukuku, zorla çalıştırma uyumu, tedarik zinciri durum tespiti ve sınır ötesi sözleşme yapılandırması konularında danışmanlık vermektedir. Section 301 zorla çalıştırma uyumu konusunda acil danışmanlık için bizimle iletişime geçin.